Nowa generacja membran do oczyszczania wód
Jedną z laureatek jest prof. Sylwia Mozia, która otrzymała 2 727 920 zł na projekt pt. „Wielofunkcyjne membrany nowej generacji zintegrowane z hybrydami MOF-COF do jednoczesnej filtracji, adsorpcji i fotodegradacji”. Projekt będzie realizowany w konsorcjum z Politechniką Warszawską, we współpracy z dr. hab. inż. Maciejem Szwastem, prof. PW.
Projekt koncentruje się na opracowaniu nowatorskich membran do oczyszczania wód z mikrozanieczyszczeń, w tym farmaceutyków. Zastosowanie hybrydowych materiałów MOF-COF umożliwi jednoczesną adsorpcję i fotokatalityczny rozkład zanieczyszczeń oraz regenerację membran bez użycia chemikaliów.
Recykling odpadów PET do zaawansowanych katalizatorów
Kolejnym laureatem jest dr hab. Xuecheng Chen, prof. ZUT, który uzyskał 1 741 247 zł na realizację projektu pt. „Recykling odpadów PET do MOF-ów do zastosowań w elektrochemicznych reakcjach wydzielania tlenu”.
W projekcie odpady PET przekształcane będą w struktury metaloorganiczne (MOF), pełniące rolę wysokowydajnych katalizatorów reakcji wydzielania tlenu (OER) w procesie elektrolizy wody. Takie podejście pozwala jednocześnie na recykling odpadów tworzyw sztucznych do produktów o wysokiej wartości dodanej oraz na wytwarzanie czystej energii – wodoru – z wykorzystaniem taniego i efektywnego katalizatora.
Trwałe membrany do odsalania wody i oczyszczania solanek
Trzecim laureatem konkursu jest prof. Marek Gryta, który otrzymał 897 900 zł na realizację projektu pt. „Warstwy metaliczne jako odpowiedź na degradację membran w destylacji membranowej: długookresowe badania mechanizmów, trwałości, zwilżalności i odporności na skaling”.
Projekt dotyczy opracowania trwałych membran do odsalania wody i oczyszczania stężonych roztworów soli (solanek), powstających m.in. w procesach odsalania wody morskiej. Solanki wprowadzane z powrotem do środowiska mogą zaburzać funkcjonowanie ekosystemów wodnych. W badaniach zastosowane zostaną membrany z polipropylenu (PP) i teflonu (PTFE), których odporność na zwilżanie i tworzenie osadów będzie zwiększana poprzez pokrycie cienką warstwą metalu. Pozwoli to na ich długoterminową pracę w trudnych warunkach przemysłowych, efektywne oddzielanie soli od wody oraz ograniczenie negatywnego wpływu solanek na środowisko.
Zielone metody syntezy ważnych związków chemicznych
W ramach współpracy nawiązanej z Politechniką Śląską, dr hab. inż. Ewelina Kusiak-Nejman, prof. ZUT będzie współrealizować projekt pt. „Biokataliza i fotokataliza w przepływowej syntezie wysokowartościowych chemikaliów”. Kierownikiem projektu jest dr hab. inż. Katarzyna Szymańska, prof. PŚ. W skład zespołu badawczego Politechniki Śląskiej wchodzi również nasz były pracownik, dr hab. inż. Rafał Pelka, dzięki któremu ta współpraca została podjęta. Kwota dofinansowania: 1 995 700 zł.
Celem badań jest opracowanie nowych, bardziej ekologicznych metod produkcji ważnych związków chemicznych wykorzystywanych m.in. w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i spożywczym. Projekt łączy biokatalizę (z użyciem enzymów) i fotokatalizę (z wykorzystaniem światła i fotokatalizatora), co pozwoli na wytworzenie złożonych związków w sposób bardziej efektywny i przyjazny środowisku. Kluczową rolę odegrają reaktory przepływowe, zapewniające równomierne naświetlenie i precyzyjną kontrolę warunków reakcji, a także możliwość wielokrotnego wykorzystania (foto)katalizatorów i enzymów.
Granty zostały przyznane w ramach rozstrzygniętych flagowych konkursów OPUS i PRELUDIUM Narodowego Centrum Nauki, w których dofinansowanie uzyskało łącznie 713 projektów na kwotę blisko 700 mln zł.
Serdecznie gratulujemy wszystkim Laureatkom i Laureatom oraz ich zespołom, życząc powodzenia w realizacji projektów!
Fot. Aurelia Kołodziej
